بنام خدا
طرح صدور شناسنامه فني
ساختمان خاک می خورد
در اولين روز ديماه 83 زماني که اکثريت اعضاي شوراي شهر تهران جزييات طرح صدور شناسنامه فني ساختمان را تصويب کردند ، شايد کسي گمان نداشت اين طرح جامع و پيشگيرانه از آسيبهاي جدي ساختمان هاي تهران و کشور بيش از 20 ماه در کشوي ميزهاي بررسي نهاد مرتبط خاک بخورد و شکل اجرايي به خود نگيرد.
طرح صدور شناسنامه فني ساختمان که امروز روي آن غبار عدم هماهنگي وزارت مسکن و شهرسازي ، شهرداري ها و نظام مهندسي نشسته است ، تنها طرحي است که مي تواند وضعيت ساخت و ساز در کشور زلزله خيز ايران را که بيش از 98 درصد آن برروي خط زلزله بنا شده است ، نجات دهد. در اين طرح که تمام جزييات ساخت و ساز و سازه بايد در يک نظام نظارت به کيفيت ساخت برسد ، مدنظر بود و اين امکان را به وجود مي آورد تا با زلزله هايي که هرچند سال يک بار فاجعه بزرگ انساني همچون بم را به وجود مي آورد کنترل کند. حتي گذشته از زلزله ها با ريشترهايي در مقياس بالا امروز ساختمان هاي ساخته شده از سوي بساز و بفروش ها با گودبرداري ساختمان هاي مجاور و گاه به خودي خود فرومي ريزند و نبود يک سيستم نظارت منسجم کاملا محسوس است.
حمزه شکيب ، عضو شوراي شهر تهران و رئيس کميته ايمني اين شورا در گفتگو با «جام جم» درخصوص اجرايي نشدن اين طرح مي گويد: آنچه موجب شده است تا اين طرح شکل اجرايي به خود نگيرد عدم باور مسوولان ذي ربط به ضرورت اجرايي شدن اين طرح مهم و ناهماهنگي بين بخشي نهادهاي مرتبط است.
وي با اشاره به اين که کشورهاي در حال توسعه طرحهاي عمراني بسياري در دست دارند ، تاکيد مي کند: ما بايد بدانيم که با کيفيت نامطلوب در ساخت و سازهاي عمراني (از ساخت و ساز ساختمان ها گرفته تا طرحهاي عمراني بزرگ) سرمايه هاي ملي و مردمي را از دست مي دهيم.
وي خاطرنشان مي کند: متاسفانه به دليل بي توجهي به اين مساله ، عمر مفيد ساختمان ها و طرحهاي عمراني يک چهارم عمر واقعي و استاندارد آنهاست.
حمزه شکيب با اشاره به اين که ما بعد از يک مصيبت و حادثه جبران ناپذير ، دست به اقدامات مقطعي يکي دو ماهه مي زنيم ، مي گويد: اما چند ماه پس از فاجعه آن را فراموش مي کنيم و فرصتها را از دست مي دهيم تا به فاجعه بعدي برسيم.
عضو شوراي شهر تاکيد مي کند: کساني که مسووليت اجرايي کردن طرح صدور شناسنامه فني را به عهده داشتند ، مسووليت شرعي و حقوقي اين غفلت و تاخير را به عهده دارند.
مسير پرپيچ و خم
بعد از آن که در يک ديماه 1383 اعضاي شوراي شهر طرح صدور شناسنامه فني ساختمان را تصويب کردند ، اين طرح به دولت و وزارت مسکن جهت يافتن شکل اجرايي ابلاغ شد. وزارت مسکن و شهرسازي نيز با هماهنگي شهرداري ها و سازمان نظام مهندسي اين طرح را به پيش بردند و قرار شد به صورت آزمايشي در متراژهاي بالا اجرا شود اما اين طرح در دوره آزمايشي خود متوقف ماند و تاکنون به مرحله اجرايي نرسيده است.
شکيب ، رئيس کميته ايمني شوراي شهر در اين خصوص مي گويد: ما اجرايي شدن و متوقف ماندن طرح را پيگيري کرده ايم اما هنوز شفاف سازي نکرده اند و وزارت مسکن و شهرسازي اين مساله را حل نشده باقي گذاشته است.
وي تاکيد مي کند: شناسنامه فني ، هيچ مشکل فني و تخصصي ندارد که اين طرح را متوقف کند. اين طرح به همت کارشناسان مجرب و نمايندگان تمامي دستگاه ها طراحي شده است.
فروش امضا
مساله اصلي در مشکلات شکل گرفته ، فروش امضا توسط عده اي از مهندسان ناظر است. شکيب مي گويد: براي آن که شناسنامه فني همچون اقدامات پيشين شکل کاذب نگيرد و بدون دقت امضا نشود ، تمهيداتي پيش بيني شده است که البته اين اتفاق نيز در تاخير شکل گيري و اجرايي شدن طرح موثر است.
وي با اشاره به اين که در شناسنامه فني به استانداردسازي مصالح ، فناوري ساخت ، کارگران متخصص ، نحوه محاسبات ، طراحي معماري سازه ، تاسيسات و... دقت شده است ، تاکيد کرد: اگر شناسنامه فني شکل اجرايي بگيرد شاهد تحول در ساخت و سازها خواهيم بود. به هر تقدير به عقيده کارشناسان ، عمر مفيد هر سازه و ساختمان در صورت بهره گيري از کيفيت ها مي تواند 120 سال باشد که در حال حاضر بسياري از سازه هاي کشور کمتر از 40 سال عمر مي کنند. در حالي که تنها با اجرايي شدن اين طرح که 20 ماه از تدوين آن مي گذرد و هنوز اجرايي نشده است مي توان غير از رفاه و آسايش شهروندان ، از حوادث تلخ زلزله بعدي جلوگيري کرد.
نقل از روزنامه جام جم 26/5/85