بنام خدائي كه همين نزديكيهاست

در تاريخ 26/7/85 نامه اي در چهار صفحه با عنوان «سخني با اعضاء محترم هيأت مديره نظام مهندسي استان همدان»خطاب به اعضاء محترم هيأت مديره، ارسال و به شماره 2787/85 در دفتر نظام مهندسي استان همدان به ثبت رسيد.

فعلاً خلاصه اي از نامه فوق را جهت اطّلاع شما عزيزان تقديم مي نمايم.

اعضاء محترم هيأت مديره:        

  تعدادي از شما عزيزان از اعضاء هيأت مديره قبلي بوده ايد ،كه وظيفه اخلاقي شما حكم مي نمايد،عواملي را كه باعث شد ، هيأت مديره قبلي ، راه به خطا رفته و هيچ توفيقي را در انجام وظيفه(آنهم طّي چندين سال!!) كسب ننمايند، را بطور شفاف، براي اعضاء جديد يادآوري نمائيد...

             حقيقتاً هيأت مديره قبلي، چه اقدام مثبتي را جهت پيشبرد اهداف نظام مهندسي، انجام داده اند؟

چند درصد از129 صفحه آئين نامه اجرائي ماده 33 قانون نظام مهندسي را به مرحله اجرا درآوردند،؟

      كداميك از تصميمات مجمع عمومي را از جمله انتخاب مدير اجرائي قوي و كارآمد، ، كنترل دقيق بر ساخت و ساز، تشكيل دفاتر فني، ، وجود شوراي انتظامي قوي و كارآمد،(كه تحت تأثير هيچيك از اعضاء هيأت مديره نباشد) و... را اجرا نمودند.؟

     چرا بايستي عدّه اي به سازمان ، بعنوان يك بنگاه مالي نگاه نموده و هيچ هراسي  ندارند از اينكه براي بدست آوردن چند كار محاسباتي، نظارتي، به هر لطايف الحيلي متوسل شوند.؟

      چرا ساختمانهائي كه در خارج از مركز استان(همدان) قرار دارند، بايستي توسط عدّه اي خاصّ ،طراحي و نظارت شوند، كه حتّي براي يكبار هم كه شده ، به آن ساختمان ها سري نزده اند (اگر بگويم آنان حتّي آدرس اينگونه ساختمانها را  نمي دانند،سخني به گزاف نگفته ام.؟

    از هيأت مديره قبلي سؤال فرمائيد براي بررسي مشكلات ساخت و ساز ،طّي چند سال گذشته ، چند بار به شهرهاي استان سفر نموده اند.؟ و حداقل براي يكبار هم كه شده ، دست گلهائي را كه آب داده اند!!! ،با چشم تيز بين خود ببينند.؟!!!.

      از  جلسات متعددي كه طيّ سالهاي اخير تشكيل شده ، چه چيزي عايد اعضاء شده و چرا آنرا به اطّلاع اعضاء نمي رسانند.؟( اميدوارم شما پا، جاي پاي آنان قرار ندهيد كه...!!)

      امروزه گزارش مرحله اي، كه توسط مهندسان، ارسال مي شود، بيش از ده سال است، كه تغيير ننموده و بسيار خنده دار مي باشد كه براي ساختمان فلزي و بتني عيناً  از يك فرم استفاده مي شود .!!!

     بنظر شما بين صفحه ستون و ميل مهار در اسكلت فلزي، با ميلگرد انتظار در اسكلت بتني ، تفاوتي نمي باشد.؟

      بنظر شما بين تير فلزي ، با تير بتني(قالب بندي، آرماتور بندي و بتن ريزي) تفاوتي وجود ندارد.؟

     بنظر شما عدم وجود شيت آزمايشگاهي( مقاومت فشاري و  اسلامپ) از ساختمان بتني 5 طبقه و... كه كليه المانهاي آن، از فونداسيون گرفته ، تا تير ، ستون و...، فاجعه نيست و اگر فردا زلزله اي بيايد، آيا غير از رو سياهي براي من و شما چيزي باقي مي ماند.؟

      بنظر شما، آيا بي توجهي هيأت مديره قبلي،( كه متأسفانه با همراهي سازمان مسكن و شهرسازي همراه بوده است) باعث نشده، كه سياستگذاريهاي صنعت ساختمان، كه بايستي توسط نظام مهندسي ، صورت گيرد،اشتباهاً توسط بانك مسكن انجام مي شود.؟!!!

      آيا رواج بادبندهاي عجيب و غريب در سازه ساختمان، كه قادر به تحمّل هيچگونه بار جانبي ، نمي باشند (كه البته نبود آن براي پايداري ساختمان ، مفيدتر است!!!) و مورد اعتراض هيچ كس قرار نمي گيرد،خيانت نيست.؟( خيانت و بلكه جنايت در حق كساني كه قرار است در هنگام وقوع زلزله دلشان خوش باشد كه در ساختماني امن سكونت دارند)

آيا واگذار نمودن صنعت ساخت و ساز ،به عدّه اي فرصت طلب و سودجو كه صرفاً براي كسب سود باد آورده، به اين راه كشيده شده اند ، خيانت نيست.؟

      وقتي نتيجه عملكرد شوراي انتظامي نظام مهندسي استان (دوره قبل)، را مشاهده مي كنيم، به خودمان ، آينده نظام مهندسي و كيفيت ساخت و ساز، اميدوار مي شويم و به آنان، احسنت مي فرستيم.!!!

وقتي طّي سالهاي گذشته، پروانه اشتغالي معلق نشده، توبيخي صورت نگرفته ، جريمه اي تعلق نگرفته، اطمينان پيدا مي كنيم كه :

-        هر مهندسي وظيفه اش را بطور كامل انجام داده است.!!!

-        هيچ گزارش خلاف واقعي صادر نشده است.!!!

-        هيچ مهندسي خارج از صلاحيت و ظرفيت اشتغال فعاليتي نداشته است.!!

-        هيچ نقشه اي وجود ندارد كه در طراحي آن تخلفي صورت گرفته باشد.!!

-        هيچيك از اعضاء هيأت مديره در راستاي انجام وظايف خود كوتاهي ننموده  است.!!!

-        هيچ تعللي در تنظيم گزارشات ، توسط مهندسين صورت نگرفته است.!!

-        هيچ وجهي خارج از ضوابط دريافت نشده است.!!!

-        هيچ دفتري يا موسسه اي، بدون مجوز، در استان فعاليت نمي نمايد.!!

و. و . و...

       متأسفانه سازمان نظام مهندسی استان ،طّي سالهاي اخير، نتوانسته جایگاهی امن و مطمئن برای اعضاء ایجاد نمايد بطوري كه بتواند از حقوق آنها دفاع نموده و جایگاهی در اعتلای فرهنگ مهندسی ساخت و ساز ايجاد نمايد. 

     شما بايستي با تمام توان سعي نمائيد ، نابسامانيهاي اخير را خاتمه داده و دست در دست هم (بدون توجه به رشته، پايه)با هر عاملي كه بوي اختلاف، از آن به مشام مي رسد، مبارزه نموده و مرد و مردانه ، واقعيات را بدون تعارف با اعضاء سازمان در ميان بگذاريد و اطمينان داشته باشيد ، اگراعضاء احساس نمايند كه شما در راستاي منافع ، حيثيت و  شئون حرفه اي آنان، قدم برمي داريد، قطعاً شما را ياري خواهند نمود. و يقين داشته باشيد اعضاء سازمان ،عملكرد جمعي شما را مي بينند و اصلاً براي آنان مهمّ نيست كه كداميك از شما رئيس باشيد يا عضو عادي

و امّا...

      اگر خدائي نخواسته هر يك از شما ، دنبال منافع خود باشيد و حضور در هيأت مديره را بعنوان پلي براي كسب موقعيت هاي برتر اجتماعي(خارج از لياقت فردي)انتخاب نموده باشيد، بدون تعارف، قدم پيش نهاده و  همانند دوره قبل، اجازه نمي دهيم، جايگاه سازمان و حيثيت حرفه اي  اعضاء به بازي گرفته شود .

                                                                                                 «ربنا عليك توكّلنا»

بسمه تعالی            

                                                                                                                تــاريخ:24/7/85

جناب آقاي مهندس احدي- مسئول محترم نظام مهندسي ملاير

با سلام

       احتراماً با توجه به گسترش احداث ساختمانهاي بتني (بعلت افزايش قيمت آهن آلات ، عدم نياز به بادبند و... ) متأسفانه هيچگونه كنترلي در خصوص تهيّه مصالح بتن ، ساخت بتن ، اجرا و نگهداري بتن ،صورت نمي گيرد و مجريان ساختمان كه اكثراً افرادي  هستند كه حتّي الفباي بتن را نمي دانند، (در بعضي موارد،حتّي تفاوت بين بتن و گِل را نمي دانند!!) و قطعاً مقاوت فشاري اينگونه بتن ها، بسيار كمتر از حدّ ضوابط فني (آئين نامه آبا) ساختمان بوده كه در دراز مدت مي تواند، ضربات جبران ناپذيري را به صنعت ساختمان و شهروندان، وارد نمايد.

      در شرايط فعلي با توجه به ابلاغ تهيّه  شناسنامه فني، تعيين راهكارها و اجراي مقررات ملّي ساختمان و استفاده از ابزارهاي قانوني، بايستي توسط سازمان استان و شهرستان، صورت گيرد ، كه متأسفانه با ندانم كاري هيأت مديره قبلي سازمان استان ،جهت پرداخت وام ،بانك مسكن ، اقدام به افزايش سقف امتياز نموده كه، اين اقدام،مشكلات متعددي را براي اعضاء سازمان ،كه مصصمم بوده و هستند كه امتياز خلاف واقع ندهند،ايجاد نموده است.!!    

      متأسفانه اينگونه سازه ها ،عليرغم كيفيت پايين بتن و عدم وجود شيت آزمايشگاهي،بر اساس روال قبلي ، فرم «گزارش مرحله اي» توسط مهندسان ناظر تنظم  و در اكثر موارد حداكثر امتياز را، اعمال مي نمايند ، كه لازمست علاوه بر تغيير فرم ارزشيابي كيفيت ساختمان (كه انشاءا... بزودي حضورتان ارسال مي گردد)، مهندسان را موظف نمائيد كه در مراحل ذيل، بايستي شيت آزمايشگاهي« آزمايش اسلامپ و مقاومت فشاري» ارائه گردد،كه در صورت عدم ارائه شيت آزمايشگاهي، حداقل 30% از امتياز هر مرحله ساختماني، بعنوان جريمه ، در مرحله كنترل مضاعف ،كسرخواهد شد:

الف)ساختمانهاي اسكلت فلزي:

1-     بتن فونداسيون يك شيت      2- بتن ريزي هر سقف يك شيت

ب) ساختمانهاي اسكلت بتني:

 1- بتن ريزي فونداسون 2- بتن ريزي ستونهاي هر طبقه   3- بتن ريزي هر سقف يك شيت

       ضمناً پيشنهاد مي شود با مسئول محترم آزمايشگاه مكانيك و خاك ملاير، جلسه اي تشكيل و نحوه همكاري ،با آزمايشگاه را مشخص فرمائيد(از جمله ارسال گزارش به سازمان، توافق در خصوص تعيين تعرفه آزمايش و...)    

                                                       با تقديم احترام

                                                          ايرج عبدلي

بسمه تعالي

تــاريخ:21/7/85

جناب آقاي مهندس احدي

مسئول محترم نظام مهندسي ملاير

با سلام

       احتراماً با توجه به نامه هاي ارسالي از شهرداري محترم ملاير به شماره هاي 21499-19052-19096-19914-19917 و... كه بر اساس درخواست كميسيون محترم ماده 100 صادر شده (ساختمانهاي فاقد جواز ساختماني)، موارد ذيل ،جهت اطّلاع و اقدامات لازم حضورتان ايفادّ مي گردد:

1-       تمامي ساختمانهاي مذكور فاقد نقشه و مشخصات فني مي باشند .

2-     به دليل اينكه متراژ زمين ساختمانها ي مذكور كمتر از 180 متر مربع مي باشد، شهرداري محترم،از صدور جواز ،جهت اينگونه ساختمانها ، خودداري نموده و مي نمايد.(البته طبق قوانين موجود).

3-     هيچگونه كنترل و نظارتي، توسط سازمانهاي محترم مرتبط با ساخت و ساز شهري(مسكن و شهرسازي، نظام مهندسي ، شهرداري ، فرمانداري و...)در هنگام ساختِ اينگونه ساختمانها ،صورت نمي گيرد و هر مالكي، بنا به صلاحديد خود ، آنهم با عدم رعايت حداقل مشخصات فني، به احداث ساختمان اقدام مي نمايد.!!!

4-     بر اساس قانون نظام مهندسي و قانون شهرداريها، كليه ساختمانهائي كه در محدوده شهري ساخته مي شود ،بايستي تحت نظارت و كنترل  دقيق باشند، كه متأسفانه تاكنون نسبت به اينگونه ساختمانها،حداكثر بي توجهي صورت گرفته است.!!

5-     هيچيك از ساختمانهاي فوق ،در مقابل بار ناشي از زلزله، مقاوم نبوده و با كمترين لرزشي ، فرو   مي ريزند !! و قطعاً زلزله بين ساختمانهاي فوق (بدون جواز)و ساختمانهاي بالاتر از 180 متر  (داراي جواز)،تفاوتي قائل نبوده و بايستي مسئولان ،در هنگام وقوع اينگونه  حوادث،پاسخگو باشند.

       البته نياز به توضيح نمي باشد ،كه هيچ تفاوتي بين افرادي كه در ساختمانهاي مذكور ساكنند( كه اكثراً از اقشار آسيب پذير مي باشند) با افرادي كه در مركز شهر ساكنند، نمي باشد و در مقابل ِ هر   حادثه اي،حفظ جان شهروندان، از وظايف مسئولان مي باشد.

      لذا با توجه به موارد فوق ، خواهشمند است ضمن هماهنگي با مسئولان محترم مرتبط با ساخت و ساز شهري،نسبت به رفع موانع قانوني و اجرائي ، علاوه بر اينكه گامي موثر در راستاي افزايش كيفيت ساخت و ساز ، برداشته ، مشكلات عديده ، تعداد كثيري از شهروندان را حل خواهيد نمود.   

                                                       با تقديم احترام

                                                          ايرج عبدلي

رونوشت:

- شهردار محترم ملاير، جهت اطّلاع و اقدامات لازم

- فرماندار محترم شهرستان ملاير ، جهت اطّلاع و اقدامات لازم

بنام خدايِ علي(ع)

       بي صدا مي گذرم از كوچه هاي غربت. از كوچه هاي كوفه كه وفاي  به عهد مردمان آن، مدّتهاست كه زبانزد خاص و عام شده  است .!!  از كوچه هائي كه سنگريزه هاي آن شاهديست بر مظلوميت مولايم. از چاههاي آن كه علي آشناي ديرينه آنهاست، از نيمه هاي شب اين شهر غمزده ، سراغ علي(ع)را مي گيرم  و  نهايتاً مرا به كوچه پس كوچه هاي كوفه راهنمائي مي كنند، كوچه هائي كه بارها علي (ع)براي سركشي و رساندن آذوقه به يتيمان و تهيدستان ، از آن عبور نموده است.

گره خوردن نام علي (ع)با رمضان و شبهاي قدر ، فضيلتيست كه فقط نصيب مولايمان شده و بس.

چه كسي مي تواند راز كسي را كه مرگ،آغاز رستگاري اوست، را بگشايد.؟

شبهاي قدر در راهست، شبهائي كه ارزش و فضيلت آن بيش از هزار ماه است.

شبهائي كه ما  مي توانيم به واسطه  فضيلت آن، از گناهانمان،به درگاه حقتعالي توبه نموده و از گناهان گذشته و آينده! و گناهاني كه فقط فكر آن به ذهنمان خطور نموده، خاضعانه توبه نمائيم .

فرشتگان خدا منتظرند تا دعاها و توبه هاي بندگان را  به آسمان ببرند و به پيشگاه خدا عرضه نمايند. حقيقتاً اگر خدا در اين ماه ما را نيامرزد، قطعاً در هيچ ماه ديگري ما را نخواهد آمرزيد.!

   پس اين فرصت گرانبها را از دست ندهيم و بيائيم با خدا رو راست باشيم و بدون دوروئي، نفاق،حيله گري و استفاده از كلاه هاي شرعي كه امروزه جزء لاينفك زندگي روز مره ما شده!!!، با تمام وجود از او طلب بخشش نمائيم . كه اگر سراسر عصيان و گناه هم باشيم، بايد به رحمانيت او اميدوار باشيم.

    فرار رسيدن شهادت مولاي متقيان،محور تقوي و يقين ،حضرت علي (ع)را به عموم شيعيان ،علي الخصوص شما عزيزان تسليت عرض مي نمائيم.

                                                                  «التماس دعا»

        عناوین و سرفصلهای دوره های آموزشی مهندسان كليه رشته ها جهت

                  تمدید و ارتقا پروانه اشتغال در سال ۱۳۸۵ منتشر شد.

دریافت متن کامل عناوین و سر فصل ها :

همکاران عزیز:

 شيوه نامه تمديد و ارتقاء پايه پروانه اشتغال به كار مهندسي در تاریخ ۳/۷/۸۵ به سازمان مسکن و شهرسازی ابلاغ گردید.

دریافت متن کامل شیوه نامه

بنام خدائي كه همين نزديكيهاست     

                                            اي كاش...

   بي توجهي مسئولان مرتبط با ساخت و ساز ، در استان همدان كار را به جائي رسانده كه :                                                                                                                                                        

- مصالح بي كيفيت و غير استاندارد استفاده مي شود و صداي كسي بلند نمي شود و تازه آقايان مسئول مدعي هستند كه تا چند سال ديگر تمام ساختمانها در مقابل زلزله مقاوم خواهند شد.!                                                                                                                              

- دفترچه هاي محاسبات و نقشه هاي سازه بدون هيچگونه كنترلي به بايگاني سپرده مي شود و صداي كسي بلند نمي شود.( البته اگر دفترچه محاسباتي كنترل شود صداي عدّه اي از آقايان بي مسئوليت ، به آسمان بلند مي شود كه: به داد مالكان برسيد كه در صدور جواز تأخير ايجاد مي شود.!!!                                                                      

-  ساختمانهاي غير مقاوم در سطح استان ساخته مي شود و هيچكس صدايش بلند نمي شود( علي الظاهر بادبند دارند، امّا چه بادبندي!!! بادبندي كه با چند ضربه چكش به راحتي از جا كنده مي شود و نيازي به حضور محترم نيروي زلزله نمي باشد.!!!                                                                                                                                                                   

- پس از تأييد مهندس ناظر، بادبند ها ،با هوا برش از جاي خود بريده مي شوند و صداي كسي بلند نمي شود.!!!                                                                                                                            

- باعث تأسف است كه مشكل تعدادي از آقايان ، اينست كه به چه وسيله اي بتوانند سهميه بيشتري را پاس نمايند و به هر لطايف الحيلي متوسل مي شوند.!!!               

- باعث تأسف است كه  طيّ ساليان گذشته،هيچ بازديدي از پروژه هاي در دست احداث در سطح استان، توسط آقاياني كه فقط به ميز رياست چسبيده اند ، و مدّعي خدمتند، صورت نگرفته و منتظرند تا شايد شكايتي، آنان را به حضور در شهرستانها گسيل دارند.!!!                                                                                                                                              

   اي كاش كمي از دلسوزي نماينده محترم دادگستري شهرستان ملاير ( عضو كمسيون ماده صد شهرداري ملاير) در وجود مسئولان مرتبط با ساخت و ساز شهري  و تعدادي از همكاران محترم، وجود داشت ،كه به راحتي به  تأييد هرگونه كار بي كيفيتي اقدام نكنند و در تهيّه دفترچه محاسبات و ... دقت بيشتري را مبذول نمايند.

اي کاش اندكي    انصاف داشته باشيم                                                                                                                                                               

                و                                                             

                         اي كاش ...                                        

                                                                                    «والسلام»

دوستان عزیز:

سایت ایران سازه دات کام با مدیریت  جناب آقای مهندس جعفری راه اندازی شد.

این موفقیت را صمیمانه به ایشان تبریک می گوییم.

متن ذیل عیناْ از سایت فوق درج می گردد:

افتتاح سایت ایران سازه

سایت ایران سازه دات کام افتتاح شد. با توجه به استقبال غیر قابل تصور دوستان از مطالب وبلاگ تخصصی عمران به آدرس http://civiljafari.mg-blog.com/ تصمیم به تبدیل این وبلاگ به یک وبسایت بزرگ را گرفتم. البته با توجه به حجم بالای مطالب وبلاگ این جابجایی مدتی طول خواهد کشید. تا آن زمان شما میتوانید از همان وبلاگ تخصصی مهندسی عمران برای مشاهده مطالب جدید و قدیم استفاده نمایید. با تشکر احمدرضا جعفری مدیر سایت

ورود به سایت ایران سازه دات کام

                                            بنام خدا

نظام مهندسی یا معضل مهندسی

مقدمه

  پیشرفت هر كشوری مرهون تلاشهای بیشمار مهندسان آن است. مهندسان هر جامعه با تكیه بر دانش و توان علمی خود، اقدام به اجرای پروژه­هایی می­كنند كه زیر ساخت­های آن جامعه را تشكیل می­دهند و تسهیلات ارتباطی، حمل و نقل، بهداشت، آموزش و ... را فرآهم می­آورند. با وجود این، در كشور ایران فعالیت مهندسی و قشر مهندسین مورد توجه قرار نگرفته و در طول سالهای متمادی، ارگانها و سازمانهایی كه متولی دفاع از حقوق مهندسان، ارتقاء كیفیت كاری و آموزشی آنها و نیز نظارت بر فعالیت آنها بوده­اند، نتوانسته­اند خدمات مطلوب را ارائه نمایند. این سازمانها و نهادها كه به منظور نظم بخشیدن و ایجاد ساختار مناسب فعالیتهای مهندسی به وجود آمده بودند، گاها خود به عنوان معضلی برای جامعه مهندسی كشور به حساب می­ایند. چرا كه نه تنها نتوانسته­اند كه به اهداف اساسنامه­ای خود دست یابند بلكه عملكرد نادرست آنها ضربات بسیار زیادی به بدنه ساخت و ساز كشور زده است.

یكی از مهمترین ارگانهایی كه مستقیما مسئولیت حمایت، ارتقاء علمی، و نظارت بر فعالیت مهندسان را دارد، سازمان نظام مهندسی است. در مقاله حاضر سعی شده فعالیت سازمان نظام مهندسی ساختمان طی سالهای گذشته مورد توجه قرار گرفته و ساختار آن نقد شده و در نهایت پیشنهادهای اجرایی لازم برای ارتقاء این نظام ارائه گردد.

ساختار نظام مهندسی

  نظام مهندسی ساختمان در كشور ایران، ساختار پیچیده­ای دارد كه نمی­توان آن را با هیچ یك از ساختارهای تعریف شده و استاندارد جهانی، مطابقت داد. چرا كه نظام مهندسی نه ساختار كاملا غیردولتی (NGO) دارد و نه ساختار كاملا دولتی؛ نظام مهندسی یك نهاد وابسته به دولت است و متاسفانه این وابستگی به دولت، باعث گردیده تا نتواند به عنوان یك نهاد مستقل، فعالیتهای خود را تعریف نموده و به عملكرد نظارتی خود در سطح عالی دست یابد.

   ساختار نظام مهندسی ساختمان، به گونه­ای كاملا زیركانه طرح ریزی شده است تا بدون داشتن هرگونه قدرت نظارتی و توان انتقادی، در صورت لزوم بتوان از آن به عنوان یك سازمان غیردولتی (NGO) یاد كرد. غافل از اینكه سازمانهای غیردولتی تعریف خاص خود را داشته و در آنها هیچ گونه دخالت دولت مجاز نمی­باشد.

   متاسفانه قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان كه در سال 1374 به تصویب هیات وزیران رسیده است كاملا دولت مدار بوده و سایه وزارت مسكن و شهرسازی در جای جای این قانون به چشم می­خورد و این امر باعث گردیده، تا ارج و ارزش سازمان نظام مهندسی در حد بازیچه ای برای این این وزارتخانه تقلیل یابد.

  در این ساختار، مهندسان عضو این نظام، با شركت در رای گیری به انتخاب نماینگان خود می­پردازند و نهادهایی همچون شورای استان انتخاب می­شوند. ولی متاسفانه در انتخاب اعضای شورای مركزی و رئیس این شورا تمام نظرات و آرای مهندسان پایمال شده و انتخاب توسط وزیر مسكن از میان دو برابر ظرفیت انجام می­پذیرد.

ولی آیا غیر از این است كه برنامه ها و خط مشی­های كلی و موضع گیریهای یك سازمان توسط شورای مركزی و ریاست آن انجام می­پذیرد؟ كه مطمئنا وزیر مسكن و شهرسازی، افرادی را انتخاب خواهد كرد كه هم رای و همجهت برنامه های او باشند. در چنین فضایی است كه انگیزه و علاقه مهندسان به عضویت در نظام مهندسی نه به عنوان نهادی كه به آن تعلق دارند، بلكه به عنوان منبع درآمدی با دریافت برگه (و دريافت سهميه اي بيشتر نسبت به ساير اعضاء!)بدل گردیده است.

كاستی های نظام كنونی

   برای اینكه هر سازمان و ارگانی در جهت صحیح و درست حركت كند و اعتماد مردم نسبت به آن جلب گردد و بتواند از سرمایه­های مادی و معنوی نهایت استفاده را داشته باشد نیاز به ناظری قدرتمند و بی طرف دارد. در این بین وزارت مسكن و شهرسازی با توجه به اینكه وظیفه هدایت ساخت و ساز كشور را در دست دارد، یكی از مجموعه­هایی است كه باید نظارت مداوم و مستمر از سوی نهادهای متخصص بر تصمیمات و فعالیتهای این وزارتخانه وجود داشته باشد.

نظام مهندسی ساختمان به عنوان بزرگترین اجتماع مهندسی كشور و با توجه به اینكه نظارت بر فعالیتهای ساختمانی از اصلیترین وظایف آن می­باشد، یكی از نهادهایی است كه باید چنین نظارتی بر وزارت مسكن و شهرسازی داشته و گزارشهای مستمر را در این راستا ارائه نماید.

اما ساختار كنونی نظام مهندسی، هرگز چنین اجازه ای را به این نظام نخواهد داد چرا كه با انتخاب شورای مركزی و رئیس آن توسط وزیر مسكن، استقلال نظام مهندسی كاملا از بین می­رود و دیگر چنین مجموعه وابسته­ای نمی­تواند بر كارفرمای خود كه وزارت مسكن و شهرسازی است نظارت داشته باشد.

   برای مثال تصمیمات مربوط به طرح جامع شهرها مستقیما از سوی وزارت مسكن و شهرسازی ارائه می­شود و متاسفانه گاهی شاهد تصمیماتی از سوی این وزارت خانه هستیم كه باعث گسترش نادرست شهرها و یا ساخت و ساز بر روی منطقه گسلها یا مناطق مستعد زمین­لغزش شده است. شهر تبریز یكی از شهرهایی كه است كه سابقه لرزه خیزی آن كاملا مستند بوده و گسل مسبب این زمین لرزه ها نیز كاملا شناخته شده است. با وجود چنین شناختی، وزارت مسكن و شهرسازی در چند سال اخیر باعث گسترش شهر در منطقه شمال شهر تبریز كه دقیقا بر روی منطقه "گسل شمال تبریز" قرار دارد گردیده و شهركهای جدیدی همچون باغمیشه را ایجاد كرده است كه چند سال پیش اثری از این ساخت و سازها وجود نداشت. در چنین شرایطی است كه سكوت سازمان نظام مهندسی ساختمان در طول سالها نشان از ناكارآمدی چنین روندی دارد و هیچ گونه اعتراضی از سوی نظام مهندسی در مورد شهر تبریز یا شهرهای دیگر كه شرایط مشابه دارند به عمل نیامده است.

   نمونه دیگر در مورد مجتمع 1084 واحدی استیجاری شهرستان بم است. وقتی زمین­لرزه، شهر بم را در دی ماه 1382 لرزاند، ساخت این مجتمع توسط وزارت مسكن و شهرسازی آغاز گردیده بود. این مجتمع دقیقا بر روی گسل شناخته شده شهر بم قرار داشته و تمام واحدهایی كه قبل از این زلزله ساخته شده بودند، در اثر زلزله فروریخت. این در حالی است كه بعد از بازسازی واحد­های آسیب دیده در پس لرزه­ها دوباره این واحدها دچار خسارتهای زیادی شدند. این بدین معنی است كه وزارت مسكن و شهرسازی وقتی خود مستقیما وارد فرایند ساخت و ساز می­شود، بدون داشتن هیچگونه ناظری و با در دست داشتن قدرت در زمینه طرحهای جامع شهری، اقدام به انجام پروژه­هایی می­كند كه از نظر مهندسی مردود است. شاید جالب باشد بدانید كه محل احداث این مجتمع مسكونی در شهر بم، خارج از محدوده شهری قرار داشته و وزارت مسكن خود بدون توجه به نقشه طرح جامع شهری كه از سوی خود تایید شده است، این مجتمع را در خارج از محدوده مشخص شده می­سازد!

  مثالهای فوق دو نمونه از مشكلاتی است كه توسط خود وزارت مسكن و شهرسازی ایجاد گردیده و شاهد هیچ گونه اظهار نظری از سوی سازمان نظام مهندسی نبوده و نیستیم.

در حال حاضر، به جرات می­توان گفت كه سازمان نظام مهندسی تبدیل به یك بنگاه مالی برای گردانندگان آن شده است. سازمان نظام مهندسی استان كرمان بعد از زلزله شهر بم، به منظور نظارت بر روند ساخت و ساز مبلغی بالغ بر 6 میلیارد تومان دریافت نمود تا بر ساخت و ساز در بم نظارت داشته باشد. مشروح روند این نظارت و مشكلات مربوط به آن در روزنامه شرق مورخ شانزدهم دی ماه سال 1383 تحت عنوان "نظارت مردمی از حرف تا عمل" از سوی سازمان غیردولتی "جمعیت كاهش خطرات زلزله ایران" (EHRSI)  به چاپ رسید.

نكته جالب در این نظارت این است كه افرادی برای نظارت بر ساختمانهای شهر بم این مبلغ را دریافت كرده اند كه قبل از زلزله نیز ناظر بر ساختمانهای فروریخته بوده­اند. شاید لازم بود حداقل به عنوان جبران عملكردهای قبلی، این نظارتها داوطلبانه انجام می­گرفت.

فعالیتهای انجام نشده

    علاوه بر وظایف نظارتی سازمان نظام مهندسی ساختمان كه در بالا به آن اشاره شد، بسیاری از فعالیتهایی كه به صراحت در قانون این سازمان ذكر شده است، بعد از 10 سال كه از تشكیل آن می­گذرد، همچنان مسكوت باقی مانده و هیچ گونه فعالیتی در جهت رسیدن به اهداف ذكر شده انجام نپذیرفته است. ماده 4 این قانون وظیفه آموزش به فعالان در بخش ساختمان را به سازمان نظام مهندسی، وزارت مسكن و شهرسازی و نیز وزارت كار و امور اجتماعی محول می­كند. در تبصره 1 این بند 10 سال مهلت از زمان ابلاغ این قانون تعیین شده تا در این ده سال، همه افراد شاغل تحت آموزش قرار گیرند.

   شاید اگر این بند تا كنون حتی به صورت جزئی به اجرا در می­آمد ما در ساخت و ساز ساختمانها با چنین مشكلات بزرگی در اجرا روبرو نبودیم. در وضعیت كنونی، شما می­توانید هر تعداد كه بخواهید استاد و دكترای مهندسی عمران را پیدا كنید ولی مطمئنا در پیدا كردن تكنسین اجرایی ساختمان چه در زمینه اسكلت فلزی یا بتنی و ... كه دارای مهارت تایید شده باشد دچار مشكلات فراوان خواهید بود و شاید اصلا چنین افراد ماهری پیدا نكنید.

   اینگونه است كه ما هنوز با تكنولوژی روستایی، در حال ساخت برجهای بلند هستیم. برجهایی كه مطمئن باشید كوچكترین جزء آن توسط افراد ماهر اجرا نشده است. و مسلما این نقص برمیگردد به كم كاریهای سازمان نظام مهندسی كه نتوانسته در 10 سال گذشته به وظیفه خود عمل نماید تا بتواند مشكل كمبود كارگر و تكنسین ماهر را پوشش دهد و یا حداقل اگر این آموزش از وظایف ارگانهای دیگر بوده باشد، گزارشی از عدم كاركرد آنها تهیه و منتشر نماید.

جمع بندی

   از موارد ذكر شده در فوق كه گوشه ای از شرایط حاكم بر سازمان نظام مهندسی است، برمی­اید كه:

- سازمان نظام مهندسی بدلیل اینكه از نظر اداره امور وابسته به وزارت مسكن و شهرسازی است، نتوانسته هرگز خود را در جریانهای بزرگ كشور سهیم كند و همواره به عنوان زیر مجموعه­ای از وزارت مسكن، به انجام امور نظارت بر نقشه­های ساختمانهای مسكونی پرداخته و قادر به ایفای نقشی هرچند كوچك در پروژه های بزرگ و حیاتی نبوده است.

- سازمان نظام مهندسی حتی نتوانسته جایگاهی امن و مطمئن برای مهندسان ایجاد كند و بتواند از حقوق آنها دفاع نموده و جایگاهی در اعتلای فرهنگ مهندسی كشور داشته باشد.

- در حال حاضر، رفته رفته نقش سازمان نظام مهندسی حتی در نظارت بر ساختمانهای مسكونی نیز بیرنگ شده و تقریبا پشت صحنه قرار گرفته است. در بسیاری از شهرها، شهرداریها بدلیل ناكارآمدی مدیریتی سازمانهای نظام مهندسی استانها، كار نظارت را از نظام مهندسی سلب كرده و حتی دیگر نظام مهندسی قادر به انجام فعالیت نظارتی بر پروژه های مسكونی نیز نیست.

   با در كنار هم قرار دادن شرایط ذكر شده در فوق، مشخص می­شود كه سازمان نظام مهندسی در طول 10 سال گذشته نتوانسته است عملكرد شایسته­ای داشته باشد و این ضعف عملكردی بر می­گردد به ضعف ساختاری و وابسته بودن این نظام به دولت و وزارت مسكن و شهرسازی. شاید 10 سال پیش، یعنی سال 74 كه سازمان نظام مهندسی توسط وزارت مسكن تاسیس گردید به دلیل نوپا بودن آن نیاز به حمایت از سوی این وزارتخانه داشت. ولی اكنون با وجود 10 سال تجربه، نظام مهندسی دوران طفولیت خود را سپری نموده است و مطمئنا ادامه فعالیت به صورت زیر مجموعه­ای از بدنه دولت دیگر پاسخگوی نیازهای كنونی جامعه و انتظاری كه از این سازمان می­رود نخواهد بود. چرا كه هم اكنون نظام مهندسی جایگاهی در بین مهندسان ساختمان كشور ندارد و این سازمان تبدیل به یك ارگان فرمایشی و منبع صدور برگه شده است.

   اولین حركتی كه باید از سوی مهندسان برای اصلاح ساختار نظام مهندسی و توانمند سازی آن انجام پذیرد، استقلال كامل این سازمان می­باشد، چرا كه تنها در صورت تحقق چنین استقلالی است كه سازمان نظام مهندسی به عنوان یك سازمان غیردولتی خواهد توانست به اهداف خود كه هم اعتلای كیفیت ساخت و ساز و هم دفاع از حقوق و جایگاه مهندسی است، دست یابد.

 مهندس مهدی وجودی

دبیر جمعیت كاهش خطرات زلزله ایران

پايگاه تخصصي مهندسي عمران و زلزله ايران

                                         بنام خدا  

دومين كنفرانس بين المللي مديريت جامع بحران در حوادث غير مترقبه طبيعي

محورهاي كلي كنفرانس :

-         تبيين استراتژي هاي كلان و خرد مديريت جامع بحران و ريسك در حوادث غير مترقبه طبيعي

-         سيستمهاي پايش و هشدار و نقش كليدي آنان در كاهش خطرات

دومين كنفرانس مديريت جامع بحران در حوادث غير مترقبه طبيعي در تاريخ 24-25 بهمن 85  در تهران و در چهار حوزه زلزله،سيل،زمين لغزش و خشكسالي و 9 كميته تخصصي، شامل:

-  امداد و نجات                       - بازسازي پس از زلزله                              

-  مديريت بحران و مديريت ريسك             -  سازه ها و مقاوم سازي       

- سازمانهاي غير دولتي                         - شريانهاي حياتي  

- سازمانهاي مرتبط با شريانهاي حياتي      - بهداشت و درمان             

 - ارگانهاي دولتي و ستادهاي حوادث غير مترقبه

علاوه بر ارائه مطالب علمي و تخصصي بوسيله سخنرانان مدعو ، همچنين از اساتيد محترم، پژوهشگران، محققان و كارشناسان گرامي دعوت ميگردد تا مقالات خود را در زمينه هاي موضوعي كنفرانس به نشاني دبيرخانه ارسال نمايند.

آدرس دبيرخانه: تهران- خيابان بهار جنوبي- خيابان حميد صديق- ساختمان تخت جمشيد – طبقه دوم – واحد 5 – كد پستي 1561839871

تلفن: 77652904 – 77642180- 77652905

وب سايت دومين كنفرانس بين المللي مديريت بحران